De wandelaar - Adriaan van Dis

De campagne 'Nederland leest' heeft als bedoeling dat een goed boek gesprekken op gang brengt en lezers met elkaar verbindt. In november leest heel Nederland daarom één boek. In 2021 is er gekozen voor 'De wandelaar' van Adriaan van Dis.
Eerst was ik een beetje sceptisch over de keuze. Ik ben geen grote fan van Adriaan van Dis. Maar Parijs vind ik wel een prachtige stad. En wie weet herken in bepaalde plekken in zijn verhaal.
Ik begin te lezen en wordt gegrepen door het verhaal. Wat is dit goed geschreven zeg.


Enkele mooie passages in het boek:

Vasthouden was de oorzaak van alle ellende. Bij de dood past geen treurnis. Was geboorte niet erger? ‘De geboorte ligt aan de wortel van ons lijden. Ouderdom, ziekte en dood zijn de takken, bladeren en vruchten van onze geboorte. En van de wortels tot de vruchten smaakt alles bitter.’

---

Neem me niet kwalijk, zij die spreken weten niet wat er is gebeurd en zij die het weten spreken niet, dus laten we zwijgen. Treuren kan ook zonder stem. Mijn man en ik hielden van de stilte, het was onze beste vriend en hij heeft ons nooit verraden. Wat valt er nog te zeggen? Gedachten zijn belangrijker dan woorden.

---

Door hebzucht raken we steeds meer met elkaar verbonden, of we willen of niet. Mondialisering is het gevolg van onze hebzucht en niet meer stop te zetten. De hele wereld kijkt nu naar dezelfde soap. De vooruitgang kneedt ons straks allen in dezelfde mal, krijgen we allemaal een chip in onze schedel om ins geestelijk en lichamelijk fit te houden voor de plagen van een overvolle aarde. We zijn stap voor stap op weg naar de elektronische mens.

---

Ja, ik geloof wel degelijk, maar niet in alles. Ik geloof in de hoop, omdat er niks anders op zit. Ik geloof in de verbeelding van mensen. In een paar geniale uitvinders die onze hersens oprekken en ingesleten sporen verbreden om ons bestaan op de planeet te veraangenamen. Ik geloof in mensen die zich met schoonheid omringen. In mensen die dingen maken. Dingen om de dingen. Met hun handen. Met hun hoofd. En met hartstocht. Mensen die aan een veer trekken om een slot te laten openspringen zodat mijn wanhoop, drift en geluk kunnen ontsnappen. Ik geloof niet in plannen van boven. De mens is zijn eigen plan. Ik geloof in de mens die er per ongeluk is en er het beste van probeert te maken.

Liverpool - James Worthy

Dit boek had gelijk een grote aantrekkingskracht op mij. Liverpool: de voetbalclub, de stad. Allebei zitten ze in mijn hart.
James Worthy beschrijft de relatie met zijn vader. Zijn vader is geboren in Liverpool. James wordt opgevoed met de liefde voor Liverpool FC en de stad. Samen bezoeken ze wedstrijden van de club.

De hoofdstukken zijn vernoemd naar de spelers in de gewonnen Champions League-wedstrijd tegen AC Milan op 25 mei 2005. De ruststand was 3-0 voor AC Milan. De eindstand 3-3. Er volgt een verlenging. Liverpool wint na strafschoppen. Een van de mooiste finales ooit.


Enkele mooie passages uit het boek:

Pas toen mijn moeder voor mijn vader ging zorgen, wist ik wat een mantelzorger was. Daarvoor was het gewoon een mooi woord. Mantelzorger. Ik zag een oude vrouw voor me die zich over vergeten jassen ontfermde. Een oude vrouw in een schuurtje. Een vloer vol knopen, een houten kruk en het troostende gesnor van een naaimachine. Toen mijn vader ziek werd, zag ik hoe mijn moeder langzaam in de warmste jas veranderde.
Ze stopte met werken en wat volgde was de barmhartigste dans die ik ooit heb gezien. Ik keek hoe ze met een nat gaasje de droge lippen van mijn vader bevochtigde. Geen van beiden zag nog kans om aan zichzelf te denken. Alles stond in het teken van de mantel die ze samen aan het breien waren.

---

Vorige week bezocht ik voor het eerst weer een wedstrijd van Liverpool.
‘Waarom heb je een sjaal voor je ogen?’ vroeg de man naast me.
Omdat ik niet wil zien dat mijn vader niet naast me zit.’
‘Maar hij zit gewoon naast je, jongen.’
‘Hoe bedoel je?’
‘Liverpool-fans kunnen niet sterven. Onze harten stoppen niet.’
‘Nooit! Wij hebben de pacemakers van Gerry.’

De lessen van meneer Picquier - Marc Roger

Soms heb je van die boeken waarin je begint te lezen en je pas weer weglegt als je het uit hebt. Dit is zo'n boek.
Het speelt zich af in een verzorgingstehuis. Het gaat over de oude boekhandelaar Picquier en de verzorger Grégoire. Meneer Picquier leeft letterlijk tussen zijn boeken. Door de Ziekte van Parkinson kan hij zelf niet meer lezen. Grégoire biedt aan om te gaan voorlezen. Er gaat een nieuwe wereld voor hem open. Hij maakt kennis met vele schrijvers en zijn liefde voor boeken groeit. Er ontstaat een bijzondere vriendschap.

Een paar van de vele prachtige zinnen in dit boek:

‘Als je aftakelt, zoals ik aftakel’, zegt hij, ‘en daarbij nog zo helder bent als ik, lijd je daar minder onder wanneer je alleen bent. De aanblik van anderen wijst onontkoombaar op je eigen verval.’

---

‘Als je ergens voor strijdt, als je ergens in gelooft, als je echt stáát voor een idee, is de pretentie om een ander gelukkig te willen maken zonder zijn mening te vragen een echt probleem. Zodra je afstand neemt, zie je dat wel in. Als je bijvoorbeeld boekhandelaar bent, lees je alles altijd eerder dan iedereen. Dat is pretentieus, begrijp je, dingen eerder lezen dan anderen en dan beslissen wat er al dan niet belangrijk is. Welk recht heb je om dat te doen? Met welk recht eigent iemand zich de macht toe om de ene tekst wel te verspreiden en de andere niet? Wie geeft je dat recht? Jij neemt zelf die rol aan die je het recht geeft om te zeggen “Dit boek moet je lezen” of “dat moet je niet lezen”, naargelang je eigen smaak, je geestdrift en je grillen! Dat doe je zo goed als je kunt, als je je klanten eenmaal een beetje kent. Je hebt altijd grote en kleine lezers, volwassenen, kinderen, mannen, vrouwen, nieuwsgierige lezers, haastige lezers, luie lezers, en dan al die mensen die niet eens binnenkomen, die dat niet durven of die simpelweg niet beter weten.’

---

Het boek is een weg die naar de ander leidt, en omdat niemand je nader staat dan jij zelf, lees je om jezelf te vinden, zelfs al probeer je door te lezen jezelf juist te ontvluchten, als een soort beschouwing van je eigen anders-zijn.

---

Zodra je wandelt ben je niet langer een gewoon levend wezen. Je wordt de cursor van je leven in de ruimte en de tijd. Zonder je ervan bewust te zijn krijg je toegang tot het zuiverste heden, met als je enige verleden de horizon die achter je verdwijnt en als enige toekomst de horizon die nadert, een absoluut heden in de illusoire verbondenheid van lichaam en geest. Je kunt niet meer stoppen. De uitputting regeert en biedt je een genot waarvan je zweert dat je bereid bent ervoor te boeten met pijn in alle mogelijke spieren.

Wat gebeurt er als boeken doodgaan? - Gaston Durnez

Ik kwam het volgende gedicht tegen in "Een danser in de sneeuw" van Gaston Durnez (1928-2019). Het boek bevat verder zeer lezenswaardige essays over (Vlaamse) letterkunde.


Wat gebeurt er als boeken doodgaan?

Langzaam vergelen zij,
eerst aan de randen,
daarna op de binnenkant van hun bladen.
Bruine vlekjes verschijnen
hier en daar.
Het omslag
eenmaal zo’n modieuze cover
kan geen daglicht verdragen en vervelt.
Alleen de letters houden stand
aangevoerd door hier en daar een Lettrine
soms met een rode kleur.
Hun wijsheid blijft in het woord opgesloten.
Wat zij vertellen, verzwijgen zij meer en meer.

Boeken sterven staande
langzaam en stil
in een kleed van stof.